Dit is WAAROM JE BLIJFT ZOEKEN

Je weet heus wel dat de kans klein is.

Ping. Je weet dat er waarschijnlijk geen berichtje van je kind is.

Toch check je even je WhatsApp.

Je weet dat je kind je geblokeerd heeft op social media.

Toch kijk je zo nu en dan of dat ongedaan gemaakt is.

Je weet dat je verjaardag waarschijnlijk in stilte voorbijgaat.

Toch loop je even naar je brievenbus aan het einde van de middag.

Je deurbel gaat. Wat een gek moment van de dag.

Je ademhaling schiet omhoog.... het blijkt zo’n energieverkoper.

Je scrolt even over Funda.

En tikt toch het laatst bekende adres van je kind in. In de hoop dat er niets veranderd is.

Je opent Google. En tikt de naam van je kind in.

Misschien is er ergens iets nieuws te vinden.

Je ziet iemand van achteren lopen.

En heel even denk je: zou dat...?

Je telefoon gaat. Een onbekend nummer.

Je hart maakt alvast een sprongetje...

…is het een telemarketeer.

Veel ouders schrikken hiervan. "Waarom blijf ik dit doen?"

Maar wat als ik je vertel dat je brein precies doet waarvoor het gebouwd is?

Je brein wil maar één ding.

Vanaf het moment dat je ouder wordt, gebeurt er iets bijzonders in je brein. Onder andere door veranderingen in hormonen, zoals de aanmaak van oxytocine.

Je bouwt hierdoor als ouder een hechtingsrelatie op. En je brein programmeert zich met de wetenschap dat dit mensje belangrijk voor je is. Heel belangrijk!

Het zorgt ervoor dat je automatisch reageert als je kind huilt. Dat je 's nachts wakker wordt van een geluid. Dat je onthoudt wat je kind lekker vindt. Dat je oplet of het zich niet bezeert. Dat je beschermt. Dat je troost. En dat je zorgt.

Elke glimlach, knuffel of "mam" en "pap" versterkt die band opnieuw. Interactie met je kind activeert dan ook je belonings- en hechtingssystemen in je brein, waardoor betrokkenheid en zorg als het ware steeds opnieuw worden bevestigd.

Je hoeft daar niet specifiek over na te denken. Je brein doet dat als het ware vanzelf.

En dat systeem verdwijnt niet wanneer je kind volwassen wordt.

Onderzoek laat zelfs zien dat een ouder-kindband een van de meest duurzame gehechtheidsrelaties is die we kennen. Ook als je kind uit huis gaat en je elkaar minder ziet.

En opeens is die bevestiging weg.

Want wat gebeurt er als er een contactbreuk ontstaat?

Dan krijgt je gehechtheidssysteem geen bevestiging én geen geruststelling meer.

Geen berichtje. Geen stem. Geen "ik ben veilig". Geen "Hi, ik heb je nodig."

De signalen die de ouder-kindband normaal gesproken steeds opnieuw versterken en reguleren, vallen weg. Je brein blijft daardoor als het ware zoeken en wachten op een teken dat de verbinding is hersteld.

En juist dát maakt een contactbreuk zo ingewikkeld.

Je gehechtheidssysteem heeft namelijk geen knop waarop staat: 'Contact verbroken. U mag nu stoppen met zoeken.'

Voor jouw brein is de band met je kind niet verdwenen. Maar het contact is eenzijdig verbroken en de wederkerigheid is weggevallen.

Daardoor blijf je onbewust zoeken naar kleine signalen die iets zeggen over die verbinding.

Je re-fresht je inkomende berichten. Je vraagt je af hoe het met je kind gaat als je iemand van dezelfde leeftijd ziet. Je schrikt van een onbekend telefoonnummer omdat het je kind zou kunnen zijn. Een auto die op die van je kind lijkt zet je gelijk op scherp.

Dat gebeurt niet omdat je jezelf gek maakt óf omdat je niet kunt loslaten.

Je brein doet nog steeds waarvoor het gemaakt is: Verbinding zoeken.

Maar wat gebeurt er met je als verbinding zoeken niet lukt?

Je brein blijft het tóch proberen.

Je gaat nóg harder zoeken.

Je brein denkt niet meteen: "Oké, laat maar dan” 

Het denkt: "Misschien heb ik nog niet goed genoeg mijn best gedaan.”

Als het zoeken je niets oplevert, ervaart je brein dat als een bedreiging. Bij hechting is afwezigheid van een belangrijke iemand evolutionair gezien een gevaar.

Daardoor stijgen stresshormonen zoals cortisol en adrenaline in je lichaam. En hierdoor komt je lichaam in een staat van verhoogde waakzaamheid.

En jouw voorspellende brein houdt niet van onzekerheid (geen enkel brein trouwens)…

Dus blijf je jezelf vragen stellen, zoeken, informeren, checken.

En dát kost ontzettend veel energie.

In plaats van verbinding moet je steeds opnieuw met de afwezigheid van je kind dealen. Elke zoekpoging eindigt opnieuw in een moment van verlies.

En bij elk verlies zit rouw. En iedere keer dat je met dat gemis wordt geconfronteerd, rouw je weer een beetje erbij.

Het zijn honderden, soms wel duizenden kleine momenten waarop het verlies zich opnieuw aandient.

En als die verbinding langdurig niet hersteld wordt, zie ik vaak ouders met enorme vermoeidheid, concentratieproblemen, somberheid, minder levenslust, emotionele uitbarstingen, gevoelloosheid of juist emoties die zij niet meer onder controle hebben. Uiteindelijk raakt jouw systeem namelijk uitgeput.

Stoppen is niet de oplossing.

Wat mij betreft is de vraag niet: Hoe stop ik met zoeken?

Ik gun elke ouder met contactbreuk de vraag: Hoe geef ik mijn gehechtheidssysteem een andere manier om ouder te zijn?

Want jouw behoefte aan verbinding verdwijnt niet omdat het contact is weggevallen. Jij blijft ouder.

Ik leg aan ouders altijd uit dat hun ouderschap eenzijdig is geworden.

Je gehechtheidsysteem en zoeksysteem blijven verlangen naar verbinding met je kind. Wanneer die verbinding niet wederkerig kan zijn, helpt het om je brein andere manieren te geven waarop die ouder-kindband vanuit jou toch kan blijven bestaan.

Hier was een nieuwe vorm voor nodig.

Vanuit mijn onderzoek en werk met ouders in contactbreuk ontwikkelde ik het begrip 'eenzijdig ouderschap'.

Tot nu toe ontbrak een 'term' voor ouders die wél ouder willen zijn, maar door de keuze van hun kind op afstand zijn komen te staan en hun ouderschap niet meer kunnen vormgeven.

Juist doordat daar geen taal voor was, bleef ook deze vorm van ouderschap onzichtbaar en onbegrepen.

Eenzijdig ouderschap beschrijft de werkelijkheid waarin je ouderschap wél blijft bestaan, ook als het contact met je kind niet langer wederkerig is. Alleen vraagt dit om een nieuwe invulling van je rol, waarin je leert ouder te zijn zonder de bevestiging en interactie die ouders normaal gesproken van hun kind ontvangen.

Verbinding kan ook een andere vorm krijgen.

De behoefte aan verbinding verdwijnt hierdoor juist niet. Maar je kunt haar hierdoor wel een andere richting geven. Bijvoorbeeld door:

• Door brieven te schrijven die je voorlopig niet verstuurt. (Denk aan een verjaardag, een eigen mijlpaal of zomaar een gewone maandag.)

• Door herinneringen zelf levend te houden. (Denk aan foto's bekijken of een herinnering opschrijven.)

• Door dingen voor je kind te bewaren. (Denk aan een kaartje, een souvenir, een persoonlijk voorwerp of een boek dat belangrijk voor je is.)

• Door te noteren wat je graag had willen vertellen. (Denk aan een mooi moment, een gedachte of iets waar je trots op bent.)

• Door bewust voor jezelf te zorgen, zodat je beschikbaar blijft als er ooit weer contact komt. (Denk aan sporten, zelfontwikkeling, therapie of een dagje weg.)

• Door een leven op te bouwen waarin je ouderschap naast andere betekenisvolle rollen mag bestaan. (Denk aan vriendschappen, anderen helpen of een hobby.)

• Door rituelen te creëren die uitdrukking geven aan jouw blijvende betrokkenheid. (Denk aan een taartje op een verjaardag of een jaarlijks uitje.)

• Door steun te zoeken bij mensen die jouw ouderschap erkennen, ook als het contact er niet is. (Denk aan een rouwcirkel, een coach of een vertrouwde vriend.)

Je mag namelijk bewust ruimte maken voor jouw ouderschap, ook als niemand aan de andere kant dat vraagt of waardeert.

En ja... dat is ontzettend moeilijk.

En ik weet ook dat dit makkelijker gezegd is dan gedaan.

Een contactbreuk en afwijzing doen namelijk ook iets met jou als ouder. Ze kunnen je verharden. Je boos maken. Je teleurstellen. Je verlammen. Je laten twijfelen aan jezelf.

En ergens is dat ook heel logisch. Want waarom zou je blijven investeren in een relatie waarin je steeds opnieuw wordt afgewezen?

Juist daarom is eenzijdig ouderschap geen vanzelfsprekende keuze. Het vraagt telkens opnieuw de beslissing om je ouderschap niet volledig te laten bepalen door de afwijzing die je hebt ervaren.

Soms zit liefde in wat je anders doet.

Je respecteert daarmee ook de grens die je kind op dit moment aangeeft. Hoe onrechtvaardig dat voor jou ook voelt. Je probeert het contact niet af te dwingen, maar laat wel zien dat jouw ouderschap blijft bestaan.

Dit verandert jullie situatie op dit moment niet.

Maar het geeft jouw brein wél een plek waar het nog iets kan met die behoefte aan verbinding. En juist dat kan ervoor zorgen dat je zenuwstelsel iets minder hard hoeft te zoeken.

Dat is niet alleen belangrijk voor jou, maar ook voor je kind. Onderzoek naar gehechtheid laat zien dat kinderen, ook op volwassen en latere leeftijd, behoefte houden aan de ervaring dat hun ouder beschikbaar was. Niet dwingend of forcerend, maar geduldig, betrouwbaar en emotioneel bereikbaar. Dat geeft een kind de ruimte om op een eigen (gekozen) moment opnieuw naar de relatie te kijken, zonder het gevoel de relatie definitief kwijt te zijn.

Natuurlijk biedt dat geen garantie dat het contact herstelt. Maar als je kind ooit terugkijkt, is het van grote betekenis wanneer het kan zien: Mijn ouder bleef beschikbaar, zonder mij onder druk te zetten. Ik was, ondanks alles, nog steeds de moeite waard om van te blijven houden.

Een ouder-kindband bestaat dus niet alleen uit wederkerig contact.

Soms bestaat ouderschap ook uit liefhebben op afstand.

En ook dát is ouderschap. 🤎

Misschien helpt dit je verder:

🤎 Ik schrijf dus ik blijf is een online schrijfcursus voor ouders die in gedachten gesprekken blijven voeren met hun kind. Leer die woorden op papier te zetten, zodat je jouw behoefte aan verbinding een plek geeft én iets waardevols achterlaat voor later.

📖 De taal van mijn gemis is een rouwdagboek voor ouders van wie het hoofd blijft zoeken, piekeren en malen. Het helpt je begrijpen wat je voelt, zodat je rouw minder alleen in je hoofd hoeft te blijven zitten.

💌 Schrijv'n Kaarten helpen je om je betrokkenheid een plek te geven door liefde, momenten en levenslessen gedurende het jaar vast te leggen. Voor nu, of voor het moment waarop je kind er ooit klaar voor is.

💞 1-op-1 coaching is er voor ouders bij wie de afwijzing en machteloosheid zó groot zijn geworden dat ze zichzelf erin kwijtraken. Samen onderzoeken we hoe je leert leven met levend verlies en jouw ouderschap opnieuw vormgeeft.

💓 De Rouwcirkel is een online bijeenkomst voor ouders die zich alleen voelen in deze zoektocht. Ontmoet onder mijn begeleiding andere ouders die begrijpen waarom je blijft zoeken, hopen en rouwen. Dat geeft herkenning, erkenning en houvast.